Jasnopis

Wiele tekstów, z którymi spotykamy się na co dzień – od aktów prawnych po ulotki informacyjne i instrukcje obsługi urządzeń – jest formułowanych tak, że często mamy poważne kłopoty z ich zrozumieniem. A przecież wystarczyłoby czasem skrócić zdania, uprościć słownictwo czy zastąpić trudne konstrukcje prostszymi, by tekst stał się zrozumiały dla większości odbiorców.

Jasnopis jest narzędziem informatycznym, które potrafi zmierzyć zrozumiałość tekstu, wskazać jego trudniejsze fragmenty i zaproponować poprawki. Zapraszamy na jego prezentację.

 

  • Książka
  • Seminaria
  • Publikacje

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za udział w seminariach poświęconych aplikacji JASNOPIS, które odbyły się 20 marca i 4 grudnia 2015 r. w SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym w Warszawie.

W trakcie pierwszego, marcowego seminarium przedstawiliśmy i poddaliśmy pod dyskusję założenia, metody, a przede wszystkim wyniki dotychczasowej pracy zespołu realizującego projekt badawczy Mierzenie stopnia zrozumiałości polskich tekstów użytkowych (pozaliterackich) finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. W szczególności przedstawiliśmy:

  • metody i wyniki badań psycholingwistycznych, na podstawie których ocenialiśmy stopień trudności tekstu,
  • analizy statystyczne wyników badań psycholingwistycznych (w tym ocenę wpływu różnych językowych cech tekstu na stopień jego zrozumiałości),
  • założenia aplikacji internetowej JASNOPIS oraz różnorodne eksperymenty przeprowadzane w trakcie jej tworzenia i udoskonalania.

W seminarium wzięli udział przedstawiciele różnych dyscyplin naukowych – językoznawstwa, psychologii, informatyki, medioznawstwa oraz reprezentanci środowisk i instytucji, które zainteresowane są praktycznym zastosowaniem naszej aplikacji (m.in. Rządowe Centrum Legislacji, Kancelaria Sejmu, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Rada Języka Polskiego). Rezultaty naszych badań, a w szczególności aplikacja JASNOPIS, która na ich podstawie powstała, wzbudziły duże zainteresowanie. Można mieć nadzieję, że uda się dzięki temu wprowadzić zwyczaj (a może nawet obowiązek) kontrolowania tekstów użytkowych pod względem stopnia trudności.

Program i prezentacje:

11:00 – 11:30        

Wprowadzenie

Włodzimierz Gruszczyński, Edyta Charzyńska

11:30 – 12:00  

Jasnopis – demonstracja narzędzia do badania zrozumiałości polskiego tekstu

Bartłomiej Nitoń

12:00 – 12:30  

Przerwa kawowa

12:30 – 13:00  

Lingwistyczne cechy trudnego tekstu

Milena Hadryan, Włodzimierz Gruszczyński

13:00 – 13:30  

Badania ankietowe nad rozumieniem tekstu

Edyta Charzyńska

13:30 – 14:30  

Przerwa obiadowa

14:30 – 15:00  

Analiza statystyczna trudności tekstu

Łukasz Dębowski

15:00 – 15:30  

Co wylicza Jasnopis?

Bartosz Broda

15:30 – 15:45  

Przerwa kawowa

15:45 – 16:15  

Wnioski i perspektywy

16:15 – 16:45  

Dyskusja

16:45 – 17:00  

Podsumowanie spotkania


Podczas grudniowego seminarium przedstawiliśmy końcowe wyniki pracy, w szczególności:

  • aplikację JASNOPIS po wprowadzeniu do niej ulepszeń i zmian postulowanych przez pierwszych użytkowników,
  • wnioski z naszych badań i prac oraz perspektywy zarówno badawcze, jak i związane z tworzeniem wersji JASNOPISU przeznaczonej do oceny tekstów z określonej dziedziny,
  • książkę zawierającą raport z realizacji naszego projektu.

Szczegółowy program i prezentacje:

11:00 – 11:15        

Wprowadzenie

Włodzimierz Gruszczyński

11:15 – 11:30  

Jasnopis 1.0 – demonstracja narzędzia do badania zrozumiałości polskiego tekstu

Bartłomiej Nitoń

11:30 – 12:00  

Jak Jasnopis może pomóc w uproszczeniu tekstu?

Milena Hadryan

12:00 – 12:30  

Jak powstawał Jasnopis?

Włodzimierz Gruszczyński

12:30 – 13:00  

Dyskusja

13:00 – 14:00  

Przerwa obiadowa

14:00 – 14:30  

Jak Jasnopis wylicza trudność tekstu?

Łukasz Dębowski

14:30 – 15:00  

Co jeszcze wylicza Jasnopis?

Bartosz Broda

15:00 – 15:15  

Wnioski i perspektywy

15:15 – 15:45  

Dyskusja

15:45 – 16:00  

Podsumowanie spotkania

Dziękujemy obecnym przedstawicielom różnych dyscyplin naukowych – językoznawstwa, psychologii, informatyki, medioznawstwa, a także przedstawicielom instytucji i grup zawodowych, które są potencjalnymi użytkownikami JASNOPISU oraz dziennikarzom.

Opinie i wnioski, które pojawiły się w trakcie dyskusji pozwolą nam w ewentualnych dalszych pracach wprowadzić ulepszenia do programu.

Wiele tekstów, z którymi spotykamy się na co dzień – od aktów prawnych po ulotki informacyjne i instrukcje obsługi urządzeń – jest formułowanych tak, że często mamy poważne kłopoty z ich zrozumieniem. A przecież wystarczyłoby czasem skrócić zdania, uprościć słownictwo czy zastąpić trudne konstrukcje prostszymi, by tekst stał się zrozumiały dla większości odbiorców.

Niniejsza książka dotyczy tego, jak powstawał i jak funkcjonuje Jasnopis – narzędzie informatyczne, które potrafi zmierzyć zrozumiałość tekstu, wskazać jego trudniejsze fragmenty i zaproponować poprawki. Za pomocą Jasnopisu można sprawdzić stopień trudności komunikatu ze strony internetowej lub samodzielnie napisanego tekstu. Narzędzie analizuje formę językową tekstu i wylicza stopień jego trudności w siedmiostopniowej skali, w której „1” oznacza teksty najłatwiejsze, zrozumiałe dla każdego polskiego czytelnika, a „7” oznacza teksty najtrudniejsze: dla fachowców, specjalistów – teksty, których zrozumienie wymaga zazwyczaj specjalnego przygotowania. Aplikacja ma zastosowanie praktyczne, służy do sprawdzania stopnia trudności różnych tekstów polskich (z wyjątkiem tekstów artystycznych). Adresatami programu i książki są zatem przede wszystkim autorzy i wydawcy tekstów użytkowych, które pojawiają się w przestrzeni publicznej, tzn. pism urzędowych, przepisów, regulaminów, instrukcji, opisów działania środków farmakologicznych (przeznaczonych dla pacjentów), podręczników, gazet i czasopism (w nich szczególnie tekstów informacyjnych).

Jasnopis powstał pod kierownictwem prof. dr. hab. Włodzimierza Gruszczyńskiego, językoznawcy i filologa z Uniwersytetu SWPS. W skład zespołu projektowego wchodzą badacze z dziedzin lingwistyki, psycholingwistyki i informatyki.

Zapraszamy do zapoznania się z publikacjami zespołu nt. badania zrozumiałości tekstów:


Zespół

Włodzimierz Gruszczyński

Kierownik projektu

Językoznawca, polonista. Zajmuje się leksykografią, formalnym opisem języka polskiego, kulturą języka oraz historią polszczyzny. Pracuje w SWPS i IJP PAN.

Więcej informacji  

Bartosz Broda

Wykonawca

Informatyk, inżynier przetwarzania języka naturalnego i coach. Zajmuje się statystycznym metodami przetwarzania języka zarówno w nauce, jak i w biznesie.

Więcej informacji  

Edyta Charzyńska

Wykonawca

Magister filozofii i psychologii, absolwentka Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich SWPS w Warszawie. Pracuje w Instytucie Pedagogiki w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. W projekcie odpowiedzialna za prowadzenie badań psycholingwistycznych.

Łukasz Dębowski

Wykonawca

Matematyk, informatyk, językoznawca. Pracuje w Zespole Analizy i Modelowania Statystycznego w Instytucie Podstaw Informatyki PAN. Zajmuje się teorią informacji i probabilistycznym modelowaniem języka naturalnego.

Milena Hadryan

Wykonawca

Językoznawca, pracuje w Zakładzie Legilingwistyki i Języków Specjalistycznych w Instytucie Językoznawstwa UAM. Zajmuje się zagadnieniami z zakresu polityki językowej i językiem prawa.

Bartłomiej Nitoń

Wykonawca

Informatyk, elektronik, członek Zespołu Inżynierii Lingwistycznej IPI PAN. Zajmuje się wsparciem informatycznym dla projektów z zakresu przetwarzania języka naturalnego. Odpowiedzialny za implementację Jasnopisu.

Więcej informacji  

Halina Grażyna Oblas-Fadlallah

Wykonawca

Absolwentka Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Od 2002 r. pracuje w Instytucie Dziennikarstwa UW jako koordynator projektów naukowo-badawczych oraz jest wydawcą studenckiego pisma warsztatowego „PDF”. Prezes Fundacji na rzecz Rozwoju Szkolnictwa Dziennikarskiego, działającej przy Instytucie Dziennikarstwa UW.

Maciej Ogrodniczuk

Wykonawca

Informatyk, językoznawca, członek Zespołu Inżynierii Lingwistycznej IPI PAN. Zajmuje się semantycznym opisem polszczyzny, w szczególności zagadnieniami powiązań w tekście.

Więcej informacji  

Laura Polkowska

Wykonawca

Językoznawca, pracuje na Wydziale Nauk Humanistycznych UKSW w Warszawie, prowadzi zajęcia również na Uniwersytecie Warszawskim i w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej. Zajmuje się językiem polityki i mediów, etyką słowa, perswazją i manipulacją językową, a także kulturą języka.

Kontakt

Prosimy o wypełnienie poniższego formularza lub kontakt z uczelnią.